Czym zajmuje się semiotyka można z łatwością sprawdzić w wikipedii. Wiemy, że zgodnie z regułką zajmuje ją problem „tworzenia i dystrybuowania znaczeń”. I tyle jeśli chodzi o teorię. Co to oznacza w praktyce? Dla marketingu? Dla ludzi w ogóle?

7582981.3

„Perwersyjny przewodnik po ideologiach” jest doskonałym wstępem, który w nieco przerysowany, ale nie pozbawiony humoru sposób pokazuje, jak silnie i nieświadomie tkwimy w codziennych ideologiach. Slavoj Žižek na swój absurdalny sposób wprowadza nas w świat popkultury i z jej pomocą pokazuje nam ideologie dnia codziennego w których tkwimy, i które konsumujemy nieustannie choć często nieświadomie.
W życiu nie zawsze świadomie celebrujemy określone przekonania, dotyczące sposobów spędzania wolnego czasu, podejściu do rodziny, własnego ciała, ról społecznych i innych aspektów życia. Często budowane systematycznie, przez całe nasze życie przez szeroko pojętą kulturę, bliższe i dalsze otoczenie stają się dla nas przezroczyste. Uważamy je za naturalne, oczywiste. Często manifestem tak rozumianej ideologii jest prosta z pozoru decyzja zakupowa – decyzja dotycząca rodzaju perfum, miejsca pracy czy wreszcie rodzaju kupowanej żywności.

2014-10-09_123919

Jesteśmy zaprogramowani przez kulturę mówi Żiżek, odsyłając nas do filmu z 1988 roku „Oni żyją”, przez kulturę konsumpcji. Strasząc nas apokaliptyczną wizją końca człowieczeństwa. Semiotyka jednak chce widzieć sprawy z nieco szerszej perspektywy – postrzega całość przestrzeni ludzkiego funkcjonowania jako miejsce wymiany znaczeń, a nie jedynie sposób na sprzedaż czy zakup dóbr. W pewnym sensie semiotyka daje pożądane przez bohatera filmowego okulary, pozwalające zrozumieć sens tego, z czym stykamy się codziennie będąc częścią kultury, społeczeństwa. Pozwala zrozumieć ideologie stojące za poszczególnymi systemami znakowymi a także za naszymi decyzjami, tak kluczowymi z punktu widzenia każdego z nas.

2014-10-09_123955

Ideologia, będąca tematem całego filmu, to innymi słowy nasza rzeczywistość. Nasze przekonania o rzeczywistości i sposobie jej funkcjonowania, o tym, co słuszne lub nie, czarne lub białe, ale również atrakcyjne i przyjemne – pożądane. Ideologie nas napędzają.

Najsilniejszymi twórcami ideologii są dziś wielkie koncerny i szeroko rozumiana popkultura. Nie należy jednak lekceważyć tego, co w kulturze głęboko ukryte – nasze działania motywowane są przecież również tym, co wynika z długiej historii państwa, społeczeństwa, kościoła czy innych fundamentalnych przestrzeni ludzkiego funkcjonowania. Ideologie rozumiane tu są szeroko, jako ramy porządkujące nam świat – intersubiektywna wiedza, którą każdy z nas dysponuje w sposób automatyczny i często bezrefleksyjny. To ona pozwala rozumieć i interpretować rzeczywistość w określony sposób. Dlaczego to robimy? Dlaczego pozwalamy na to, by ideologie nami rządziły? Ponieważ człowiek potrzebuje nadawać swojemu życiu i postępowaniu znaczenie, nawet jeśli kwestia dotyczy przysłowiowego bochenka chleba, który zresztą sam w sobie jest bardzo silnym elementem znaczącym w naszej kulturze.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+